ฉันคือ “ต้นไม้” แต่ชีวิตกลับบังคับให้ฉันต้องรับชะตาของคนทำสวน ทั้งเป็นลำต้นที่เคยถูกหัก ทั้งเป็นมือที่ยังต้องหว่านเมล็ดต่อไป ทั้งเป็นรอยแผลที่คมมีดกรีดลึก และเป็นความหวังให้หน่ออ่อนที่ยังไม่ได้ผลิใบ สำหรับใครบางคน มันอาจเป็นความขัดแย้งแปลกประหลาด แต่สำหรับฉัน นี่คือชะตาที่หลีกหนีไม่ได้.
Mình là Cây, nhưng cuộc đời lại bắt mình mang số phận của một người làm vườn. Vừa là thân cây từng bị bẻ gãy, vừa là bàn tay phải tiếp tục gieo hạt. Vừa là ký ức của những vết dao cắt ngang thân, vừa là hy vọng cho những mầm xanh còn chưa kịp mọc. Người ngoài có thể thấy nghịch lý ấy kỳ lạ, nhưng với mình, nó đã là định mệnh rồi.
I am Tree, yet life has burdened me with the fate of a gardener. I am the trunk once broken, and also the hand that must keep sowing. I am the memory of deep cuts, and the hope of sprouts not yet born. To others this paradox may seem strange, but to me, it is destiny.
บางครั้งฉันนั่งข้างแปลงดินเงียบ ๆ เป็นชั่วโมง ฟังเสียงหอบเหนื่อยของตัวเองสะท้อนกลับมาในสายลม ฉันวางเมล็ดเล็ก ๆ ลงทีละเม็ด มือสั่นราวกับกำลังฝากหัวใจไว้ในผืนดิน ฉันรดน้ำให้มันด้วยน้ำตาและความเชื่อ วาดหวังว่าเพียงสักครั้ง ต้นไม้จะไม่ทรยศฉัน จะไม่โน้มไปทางอื่น จะไม่ทิ้งฉันให้อยู่กับมือเปล่า.
Có những ngày mình ngồi hàng giờ bên những luống đất, lắng nghe hơi thở mệt mỏi của chính mình vọng lại trong gió. Mình đặt từng hạt giống xuống, tay run rẩy như đang đặt trái tim mình vào trong lòng đất. Mình tưới cho nó bằng nước mắt và niềm tin, bằng mong đợi rằng chỉ một lần này thôi, cây sẽ không phản bội mình, sẽ không nghiêng về phía khác, sẽ không bỏ lại mình với đôi tay rỗng không này nữa.
There are days I sit for hours beside the garden beds, hearing my weary breath echo in the wind. I lay each tiny seed, my hands trembling as if placing my heart into the soil. I water them with tears and faith, hoping that just this once, the trees will not betray me, will not lean elsewhere, will not leave me with empty hands.
แต่ผืนดินไม่ได้อ่อนโยนเสมอไป บางเมล็ดเพิ่งงอกก็ร่วงโรย บางต้นอ่อนกลับโน้มไปยังสวนข้างเคียง เหมือนแสงจากฉันไม่พอ เหมือนมือจากฉันไม่พอ เหมือนความรักจากฉันไม่พอ ฉันได้แค่มองมันจากไป โดยไม่อาจรั้งไว้ เหลือเพียงหลุมดินว่างเปล่า เจ็บลึกดุจบาดแผลที่ไม่เคยถูกรักษา.
Nhưng đất không phải lúc nào cũng dịu dàng. Có những hạt giống vừa nhú lên đã chết yểu, có mầm cây xanh non lại ngả hẳn sang khu vườn bên kia, như thể ánh sáng của mình không đủ, bàn tay mình không đủ, tình thương mình không đủ. Mình nhìn nó rời đi mà chẳng thể níu kéo, chỉ còn lại một hốc đất trống hoác, âm thầm như vết thương chưa từng được khâu.
But the earth is not always gentle. Some seeds sprout only to wither, some tender shoots bend toward the neighboring garden, as if my light is not enough, my hands not enough, my love not enough. I watch them go, unable to hold them, left only with an empty patch of soil, bleeding quietly like a wound never stitched.
ฉันเคยเป็นต้นไม้มาก่อน ฉันจึงเข้าใจ ฉันรู้ว่ามันรู้สึกอย่างไรเมื่อถูกตัด ถูกเฉือน ถูกกรีดลึกเป็นร่องที่ไม่มีวันหาย แผลเป็นเหล่านั้นไม่มีใครเห็น แต่พวกมันฝังแน่นอยู่ในเนื้อไม้เหมือนความเจ็บที่กลายเป็นเสี้ยนเนื้อ ผู้คนมองฉัน บอกว่าฉันยังเขียว ยังยืน ยังให้ร่มเงา เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้นเลย แต่พวกเขาไม่เคยรู้ ว่าภายใต้เปลือกหนานั้น คือยางที่แห้งกรัง คือเสียงร้าวที่มีเพียงฉันได้ยิน.
Mình đã từng là Cây, nên mình hiểu. Mình biết cảm giác bị chặt, bị xước, bị rạch những đường sâu hun hút trên thân. Những vết sẹo ấy không ai thấy, nhưng chúng tồn tại, im lặng như những nỗi đau đã hóa thành thớ gỗ. Người ta nhìn mình, bảo mình vẫn xanh, vẫn đứng, vẫn tỏa bóng như chưa từng có gì xảy ra. Nhưng đâu biết trong từng lớp vỏ dày kia là nhựa đã khô, là tiếng rạn vỡ chỉ mình mình mới nghe thấy được.
I was once a Tree, so I understand. I know the feeling of being cut, scraped, carved with wounds that run deep. Scars no one can see, yet they exist, silent as pain turned into grain. People look at me and say I am still green, still standing, still giving shade as if nothing ever happened. They do not know that beneath the thick bark, the sap has dried, and the cracks whisper only to me.
บางคืนฉันนั่งอยู่กลางสวน มองฟ้าไร้จันทร์ แล้วคิด… ถ้าได้เผาทุกอย่างให้หมดก็คงดี เผาต้นไม้ทุกต้น แปลงดินทุกแปลง ดอกไม้ทุกดอก ให้เหลือเพียงเถ้าถ่านคลุมดิน เมื่อนั้นจะไม่มีอะไรเขียวอีก และก็จะไม่มีอะไรให้เจ็บอีก แต่สุดท้าย ฉันก็ทำไม่ลง มือที่เต็มไปด้วยแผลของฉันกลับสั่นทุกครั้งเมื่อคิดถึงการทำลาย เพราะในส่วนลึกที่สุด ฉันรู้ว่า—หากไม่มีเมล็ดให้หว่านอีกต่อไป หากไม่มีสวนให้ดูแล ฉันก็คงเหลือเพียงตอไม้ผุพัง ที่ยังหายใจแต่เหมือนตายแล้ว.
Có những đêm mình ngồi giữa khu vườn, nhìn lên bầu trời không trăng, và mình nghĩ giá như mình có thể đốt trụi tất cả. Đốt sạch từng mầm cây, từng luống đất, từng nhành hoa. Khi tro tàn phủ kín, khi không còn gì xanh, thì cũng sẽ không còn gì để buồn nhỉ. Nhưng rồi, mình lại không nỡ. Bàn tay làm vườn của mình, dù đầy sẹo, vẫn run lên khi nghĩ đến việc hủy diệt. Vì trong sâu thẳm, mình biết nếu không gieo nữa, nếu không còn khu vườn nào để mà chăm, thì người mang tên Cây sẽ hóa thành gốc gỗ mục, sống như đã lụi tàn.
There are nights I sit in the garden, gaze at the moonless sky, and think: if only I could burn it all. Burn every sprout, every bed of soil, every flower. Let ash cover everything, so nothing green remains, and nothing can hurt anymore. Yet I cannot. My scarred hands tremble at the thought of destruction. Because deep inside I know: if I sow no more, if there is no garden left to tend, then the one called Tree will rot into a stump, alive but already dead.
ฉันยังคงหว่านต่อไป แม้ดินจะเย็น แม้พายุจะโหมกระหน่ำ แม้เคยมีมือแปลกหน้ามาหักกิ่งอ่อนที่ฉันเฝ้าดูแลด้วยหัวใจทั้งหมด แม้เคยมีใครบางคนลอบกรีดมีดลงในต้นไม้แล้วจากไป ทิ้งสวนนี้ให้เลือดไหล ฉันก็ยังนั่งอยู่ ยังโอบกอดผืนดิน ยังกระซิบกับเมล็ดเล็ก ๆ ว่า “อย่ากลัวเลย ตราบใดที่เรายังหายใจ เราจะยังคงเขียว.”
Mình tiếp tục gieo. Dù đất có lạnh. Dù mưa có giông. Dù từng có bàn tay vô tình bước đến, bẻ gãy những cành xanh non nhất mà mình đã chăm bằng cả trái tim. Dù từng có kẻ lén đi qua, để lại một vết xước lặng lẽ rồi biến mất, bỏ mặc khu vườn này ngẩn ngơ trong gió. Mình vẫn ngồi lại. Vẫn ôm lấy đất. và thì thầm với những hạt giống: “Đừng sợ. vì trong từng nhịp thở, vẫn có những hạt mầm xanh đang chờ bật nhảy mà.”
I keep sowing. Even when the earth is cold. Even when storms rage. Even when careless hands once broke the tenderest branches I raised with all my heart. Even when someone passed by, left a cold blade’s wound, and vanished, leaving the garden bleeding. Still I remain. Still I hold the soil. Still I whisper to the seeds: “Do not fear. As long as we breathe, we will stay green.”
ถ้าวันหนึ่งใครย้อนกลับมา เขาอาจพบว่าสวนยังเขียวเหมือนเดิม แค่เจ้าของสวนอาจจะนั่งกอดเสียมบ่นพึมพำกับต้นหญ้า ว่าชีวิตมันก็แค่นี้แหละปลูก ๆ ตาย ๆ รดน้ำแล้วก็แห้งเหี่ยว แต่ถึงอย่างนั้น… ฉันก็ยังรดน้ำต่อไป เพราะอย่างน้อย ต้นหญ้าก็ไม่เคยเดินหนีฉันเหมือนคน.
Nếu một ngày nào đó, ai đó quay lại, họ sẽ thấy khu vườn vẫn tươi tốt thôi, chỉ khác là người làm vườn có lẽ đang ngồi ôm cái cuốc mà thì thầm với cỏ dại, đời mà, gieo thì tàn, tưới thì héo, chăm thì bỏ đi. Nhưng rồi vẫn cứ tưới tiếp, bởi ít nhất, cỏ dại lúc nào cũng ở lại, chẳng bao giờ bỏ mặc khu vườn này trống trãi một lần nào.
If one day someone returns, they may find the garden still green. Only difference is, the gardener might be sitting there hugging a hoe, whispering to the weeds: “That’s life plant, it dies, water, it withers, care, it leaves.” And yet, I keep watering, because at least the weeds stay loyal never turning their back on me the way people do.